HaarlemPrachtstad.nl

Haarlem in beeld en tekst

Informatie Categorie├źn

Pittoresk wonen tussen grote steden

De gemeente Haarlemmerliede/Spaarnwoude bevindt zich pal tussen de metropool Amsterdam aan de ene kant en provinciehoofdstad Haarlem aan de andere kant. Voor mensen die van rust houden, is het een ideaal toevluchtsoord. Veel lange afstandslopers parkeren hun auto tegenover de kerk in Haarlemmerliede om vervolgens over smalle weggetjes en fietspaden hun kilometers tussen de weilanden door af te leggen. Haarlemmerliede was vroeger veel groter, maar moest in de 20e eeuw tot twee keer toe grond afstaan aan Haarlem en Amsterdam. Tot groot ongenoegen van bewoners en bestuurders. Ook het huidige Haarlemmerliede dreigt haar zelfstandigheid op den duur te verliezen. Over het waarom tasten velen in het duister.

Weilanden, water en boerderijen, dat zijn drie kenmerken van de gemeentes Haarlemmerliede en Spaarnwoude. Van de twee komt Spaarnwoude als eerste voor in de geschreven geschiedenis. In de elfde eeuw al wordt er melding gemaakt van een houten kerkje. Net als Haarlem en Heemstede ligt Spaarnwoude op een van een zuid naar noord lopende strandwal die ongeveer 7000 jaar geleden werd gevormd. Omdat de grond steeds drassiger werd, moest de bevolking in de late middeleeuwen overgaan van akkerbouw op veeteelt. 

Door het dalen van het maaiveld moesten bewoners maatregelen treffen om wateroverlast te voorkomen. Het Wijkermeer en het IJ stonden immers via der Zuiderzee rechtstreeks in verbinding met de Noordzee. In de 12 eeuw werd er al een dijk tussen Spaarndam en Amsterdam aangelegd. Na de beruchte Sint Elisabethsvloed van 1421 werd deze dijk zo zwaar beschadigd dat er een nieuwe dijk moest worden opgeworpen. De strijd tegen het water moest tot ver in de 19e en 20 eeuw worden gevoerd. Pas na de bouw van de Afsluitdijk en de inpoldering van de Haarlemmermeer kwam Haarlemmerliede/Spaarnwoude wat in rustiger vaarwater. Tot 1857 vormden Haarlemmerliede en Spaarnwoude twee aparte gemeentes. 

Naast de mooie meren en de vele slootjes is de Stompe Toren een ander markant herkenningspunt. Het is de naam van het kerkje waarvan de fundamenten uit de 13e eeuw stammen en waarop in 1764 het huidige kerkje werd gebouwd. Tot 1880 werden er protestantse erediensten gehouden, tegenwoordig worden er exposities gehouden en is De Stompe Toren een ideale trouwlocatie. Naast De Stompe Toren ligt restaurant De Stal, ruim veertig jaar een begrip voor minnaars van de goede horeca. De enige kerk van de Haarlemmerliede waar nog diensten worden gehouden is de Sint Jacobus de Meerderekerk aan de Liedeweg.

Anno  2014 telt Haarlemmerliede/Spaarnwoude circa 5000 inwoners. Recreatiegebied Spaarnwoude zorgt voor landelijke bekendheid zeker als er popfestivals als Dancevalley worden georganiseerd waar tienduizenden bezoekers op afkomen. Dan is het er druk. Dit in tegenstelling tot zonnige dagen in het weekeinde of op door de week. Het zijn de momenten waar het gekwetter van de weidevogels de boventoon voert in combinatie van het gehijg van de hardlopers en de wielrenners, die zich sportief verpozen in dit mooie stuk natuur tussen Haarlem en Amsterdam.